Dzieje klubu sportowego opowiedziane skanami starych gazet.
Blog > Komentarze do wpisu

Stadion Wisły dla Cracovii!

1914

Stali czytelnicy tego bloga mogli zauważyć, że uwielbiam wręcz komentować teraźniejszość fragmentami gazet sprzed dziesięcioleci. Pozwolę sobie zatem raz jeszcze tak uczynić. Wobec grudniowo-styczniowego upadku Białej Gwiazdy wielu kibiców piłki pytało: a co ze stadionem Wisły?  I to pytanie już w przeszłości zadano, a odpowiedź brzmiała "przekazać Cracovii"!
 
Opowiedzmy to jednak po kolei. W lecie 1912 odbyła się w Krakowie wystawa architektoniczna. Zaplanowano ją na Oleandrach i komitet wystawy architektonicznej wydzierżawił ten teren od miasta aż do listopada 1914 - długi okres miał służyć pokryciu spodziewanego deficytu w kasie. Po wystawie, zakończonej na jesieni 1912 zostały puste przestrzenie: niskie zabudowania i plac (którego dziś trzeba szukać mniej więcej tam gdzie stoi Biblioteka Jagiellońska zahaczając w stronę obiektu Uniwersytetu Rolniczego). Plac przeznaczono pod sport. Pierwsza rzecz jasna była Cracovia, która zimą 1912/13 urządziła tam lodowisko (wtedy zwane ślizgawką). Kolejnej zimy 1913/14 pomysł ten - w tym samym miejscu - skopiował AZS. Ostatecznie jednak teren powystawowy podnajął od komitetu prywatny przedsiębiorca A.Biliński. W kwietniu 1914 w piramidzie najemców pojawiło się kolejne piętro: od Bilińskiego pusty plac po lodowisku oraz zabudowania wynajęło TS "Wisła" i zorganizowało tam swoje boisko. Szumnie dziś zwie się to stadionem, lecz było to raczej boisko otoczone parkanem i na ważniejsze mecze (jak np na mecz z Pogonią Lwów w Mistrzostwach Galicji) wiślacy woleli wynajmować znacznie lepszy obiekt Cracovii. Nie należy się temu dziwić, wszak dzierżawa była tylko na krótko, gdyż od listopada 1914 teren wrócić miał do miasta.
 
Wisła boisko utraciła nawet wcześniej bo pod koniec lipca, wraz z wybuchem wojny, Biliński wynajął cały teren drużynom strzeleckim, które od sierpnia stacjonowały tam - to właśnie owe słynne Legiony Józefa Piłsudskiego. Zaraz potem dokonała się kolejna wolta, bo ów Biliński nie płacił czynszu komitetowi wystawy architektonicznej, sam zaś czynsz od strzelców pobierał, wiec ów komitet wypowiedział mu umowę i przekazał za darmo teren Legionom. Układankę przerwała w listopadzie 1914 gmina Kraków, bo wygasła pierwotna dzierżawa na rzecz komitetu wystawy architektonicznej. Miasto w dawnych budynkach Towarzystwa Sportowego "Wisła" ulokowało  ... hodowlę krów. Tę zaś zakończył w marcu 1915 pożar, który doszczętnie zniszczył zabudowania.
 
My jednak wróćmy do wiosny 1914, kiedy na Oleandrach zamiast zwierząt urzędowali jeszcze wiślacy. W tym to czasie władze miasta Krakowa zastanawiały się jak zagospodarować Błonia i ich okolice. Zorganizowano w tym celu konkurs architektoniczny, na który spłynęły rozliczne prace. Poniżej projekt, który tak spodobał się prasie, a konkretnie redakcji IKC. Przewidywał on by na miejscu stadionu Cracovii urządzić pływalnię i boiska dla towarzystwa gimnastycznego "Sokół". Gdzie zatem stadion Cracovii? A to proste, Pasom należy dać teren stadionu Wisły.
 
Dociekliwi zapytają gdzie stadion Wisły? Nie odpowiem, nikogo to nie obchodziło, nikt takiego obiektu nie planował.
 
IKC_nr_111_z_13_maja_1914_foto_2fIKC_nr_111_z_13_maja_1914_foto_3f
 
(kliknij aby powiększyć)
 
Dyskusjom co zrobić z wielką łąką nie było końca, a sporo mieszkańców sprzeciwiało się zabudowie Błoń, ostatecznie wojna spowodowała, że nie zrobiono nic.
 
Warto w tym miejscu odnotować kolejny propagandowy numer: co roku około sierpnia czytamy o rzekomym bezpłatnym przekazaniu przez Wisłę swego stadionu Legionom Polskim co ma być pięknym patriotycznym gestem Towarzystwa. Jak w sławnym radzieckim Radiu Erewań. Owszem miało to miejsce, ale nie za darmo, a za pieniądze i zrobiła to nie Wisła, a prywatny przedsiębiorca Biliński! Ale poza tym wszystko prawda.

Tym razem prócz prasy korzystałem z dokumentów cytowanych w książce Dobiesława Dudka "Dzieje stadionu sportowego TS "Wisła" w Krakowie (1914-1924)". Tę ciekawą pozycję możecie nabyć np w Sendsport.pl czyli tu [1], a ja raz jeszcze przypomnę o rabacie 10% dostępnym po podaniu kodu fortart.

 
 
piątek, 01 lutego 2019, fortart

Polecane wpisy

  • Obrażony schodzi z boiska i wraca

    1914 Union Berlin (wówczas Union Oberschöneweide) gościł w Krakowie w maju 1914. Pierwszy sobotni mecz prasa oceniała tak: " Union" przyjechał na pewne zwy

  • Sekcja kolarska jest starsza

    1912 "Początków Sekcji Kolarskiej "Cracovii" należy dopatrywać się w momencie, gdy w roku 1919 nastąpił w jedynym wówczas na terenie Krakowa klub

  • Laskarze

    1914 W czerwcu 1914 nowy sport zawitał do Krakowa. To hokej na trawie. Pierwsza jak zawsze była Cracovia, która zmierzyła się z drużyną zdominowaną przez ucznió